Tranzitdən innovasiyaya: Azərbaycan Avropanın iqtisadi arxitekturasını yenidən qurur
“Bəzən dövlət başçılarının xarici səfərlərinin əsl nəticəsi imzalanan sənədlərdə deyil, dəyişən geoiqtisadi xəritədə görünür. Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya səfəri də məhz belə hadisələrdəndir. İlham Əliyevin Almaniyaya səfərini yalnız diplomatik hadisə kimi deyil, Azərbaycanın Avropa iqtisadiyyatında mövqeyini dəyişdirən strateji addım kimi qiymətləndirmək daha düzgün olar”.
Bu sözləri Oxu.Az-a açıqlamasında Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü, deputat Tahir Mirkişili deyib.
O bildirib ki, ilk baxışda gündəmdə enerji, ticarət və investisiyalar dayanır:
“Lakin proseslərə daha geniş prizmadan baxdıqda aydın olur ki, söhbət Azərbaycanın Avropa ilə münasibətlərinin yeni mərhələyə keçməsindən gedir. Dünya iqtisadiyyatı sürətlə dəyişir. Qloballaşmanın əvvəlki modeli parçalanır, tədarük zəncirləri yenidən qurulur, enerji təhlükəsizliyi milli təhlükəsizlik məsələsinə çevrilir. Belə bir dövrdə ölkələrin dəyəri yalnız malik olduqları resurslarla deyil, nə dərəcədə etibarlı tərəfdaş olmaları ilə ölçülür”.
“Azərbaycan son illərdə məhz bu etibarı formalaşdırmağı bacarıb. Bu gün ölkəmiz Avropanın enerji təhlükəsizliyində artıq alternativ deyil, zəruri tərəfdaşlardan biridir. Prezident İlham Əliyevin Almaniyada açıqladığı kimi, Azərbaycan qazı artıq Almaniya bazarına daxil olub. Bu faktın iqtisadi əhəmiyyəti statistik göstəricilərdən daha böyükdür. Almaniya Avropanın ən böyük iqtisadiyyatıdır. Almaniya bazarına çıxış isə sadəcə yeni alıcı qazanmaq demək deyil. Bu, Azərbaycanın Avropa iqtisadi sisteminin strateji enerji təminatçılarından biri kimi qəbul edilməsinin göstəricisidir. Lakin səfərin əsas mahiyyəti qazdan da irəlidədir. XX əsrdə enerji resursları dövlətlərin əsas üstünlüyü idi. XXI əsrdə isə texnologiya, logistika və innovasiya eyni dərəcədə strateji əhəmiyyət daşıyır. Məhz buna görə Almaniya ilə iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi xüsusi önəm kəsb edir”, – komitə üzvü deyib.
Parlamentari əlavə edib ki, Almaniya dünyanın ən güclü sənaye ekosistemlərindən birinə sahibdir:
“Yüksək texnologiyalar, maşınqayırma, avtomatlaşdırma sistemləri, yaşıl enerji və sənaye innovasiyaları sahəsində onun təcrübəsi dünya standartlarını müəyyənləşdirir. Bu əməkdaşlıq yalnız kapital axını deyil, biliklərin, texnologiyaların və yeni istehsal mədəniyyətinin Azərbaycana gəlməsi deməkdir. İqtisadi inkişafın ən mühüm şərti də məhz budur. Çünki zəngin ölkələr yalnız sərvət satmırlar. Onlar texnologiya istehsal edir, innovasiya ixrac edir və yüksək əlavə dəyər yaradırlar. Azərbaycanın qarşısında duran əsas vəzifə də enerji gəlirlərini texnoloji inkişafın maliyyə mənbəyinə çevirməkdir. Bugünkü görüşlər məhz bu məqsədə xidmət edir”.
“Səfərin digər strateji istiqaməti isə Orta Dəhliz ilə bağlıdır. Bir neçə il əvvəl bu marşrut daha çox regional layihə kimi qiymətləndirilirdi. Bu gün isə Avropa ilə Asiyanı birləşdirən ən perspektivli iqtisadi marşrutlardan biri hesab olunur. Azərbaycan artıq sadəcə tranzit ölkəsi olmaq istəmir. Məqsəd tranzitdən dəyər yaratmaqdır. Logistika mərkəzləri, sənaye zonaları, rəqəmsal xidmətlər, istehsal klasterləri və yeni ixrac imkanları məhz bu dəhlizin ətrafında formalaşmalıdır. Bu yanaşma iqtisadi siyasətin keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçdiyini göstərir”, – müsahibimiz diqqətə çatdırıb.
Deputat onu da əlavə edib ki, diqqət çəkən başqa bir məqam yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlığın genişlənməsidir:
“Əgər XX əsrin iqtisadiyyatı neft üzərində qurulmuşdusa, XXI əsrin iqtisadiyyatı elektrik enerjisi və rəqəmsal texnologiyalar üzərində formalaşır. Azərbaycan isə hər iki dövrün üstünlüklərini birləşdirən nadir ölkələrdən biridir. Bir tərəfdən Avropanın enerji təhlükəsizliyinə qaz ixrac edir, digər tərəfdən isə Xəzərin külək potensialını gələcəyin enerji bazarına çevirməyə hazırlaşır. Bu isə sadəcə enerji siyasəti deyil. Bu, gələcəyin iqtisadiyyatına sərmayədir”.
“Səfərin daha bir mühüm nəticəsi beynəlxalq investorların baxışı ilə bağlıdır. Bir qayda olaraq kapital sabitliyi sevir. İnvestorlar yalnız bazarın ölçüsünə deyil, siyasi etibarlılığa, tərəfdaşlığın davamlılığına və dövlət institutlarının proqnozlaşdırıla bilməsinə də diqqət yetirirlər. Almaniya kimi Avropanın aparıcı iqtisadi gücü ilə münasibətlərin strateji səviyyədə inkişafı Azərbaycan iqtisadiyyatına olan beynəlxalq etimadı daha da gücləndirir. Bu isə gələcək investisiyalar üçün ən vacib amillərdən biridir. Əslində, səfərin əsas mesajı bir cümlədə ifadə oluna bilər: Azərbaycan artıq təkcə enerji ixrac edən ölkə deyil. Azərbaycan Avropa ilə Asiyanı birləşdirən yeni iqtisadi arxitekturanın fəal iştirakçısına çevrilir. Enerji, logistika, rəqəmsal bağlantılar, yaşıl enerji, sənaye və texnologiya – bütün bu istiqamətlər vahid strateji modelin elementləridir. Məhz buna görə Prezident İlham Əliyevin Almaniyaya səfəri gündəlik diplomatik hadisə kimi deyil, Azərbaycanın uzunmüddətli iqtisadi transformasiyasının növbəti mərhələsi kimi qiymətləndirilməlidir. Çünki gələcəyin gücü yalnız təbii sərvətlərdə deyil. Gələcəyin gücü etibarlı tərəfdaşlıqda, texnologiyada və dəyər yaradan iqtisadiyyatda olacaq. Azərbaycan isə məhz bu istiqamətdə irəliləyir”, – T.Mirkişili fikrini yekunlaşdırıb.
Mənbə: Oxu.az