Azərbaycan-Latviya münasbətlərində yeni mərhələ – Azər Kərimli

“Cənubi Qafqaz və Baltik regionları arasında coğrafi məsafə nə qədər böyük görünsə də, müasir geosiyasi reallıqlar bu iki məkanı bir-birinə yaxınlaşdıran strateji xətt formalaşdırır. Prezident İlham Əliyev və Latviya Prezidenti Edqars Rinkevičs arasında 22 aprel 2026-cı il tarixində Bakıda keçirilmiş görüş və səsləndirilən bəyanatlar da məhz bu xəttin məntiqi davamıdır”.

Modern.az xəbər verir ki, bu sözləri Milli Məclisin deputatı Azər Kərimli deyib.

Millət vəkili bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi vurğulanan məqamlardan biri doqquz il əvvəl imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamənin bu gün də aktual hüquqi-siyasi baza kimi çıxış etməsidir. Bu sənəd iki ölkə arasında münasibətlərin epizodik deyil, sistemli və uzunmüddətli xarakter daşıdığını təsdiqləyir. Əslində, bu çərçivə Azərbaycan diplomatiyasının daha geniş strategiyasına, müxtəlif coğrafiyalarda dayanıqlı tərəfdaşlıq şəbəkəsinin qurulmasına xidmət edir. Latviyanın Avropa İttifaqının üzvü kimi mövqeyi isə bu əməkdaşlığa əlavə siyasi məzmun verir:

“Qarabağda, xüsusilə Şuşada keçirilmiş Azərbaycan-Latviya Birgə Hökumətlərarası Komissiyasının iclası xüsusi simvolik və praktiki əhəmiyyət daşıyır. Şuşa şəhərində belə bir görüşün keçirilməsi Azərbaycanın postmünaqişə dövründə bərpa və reinteqrasiya proseslərini beynəlxalq tərəfdaşlarla birlikdə həyata keçirmək iradəsinin göstəricisidir. Bu, eyni zamanda, azad edilmiş ərazilərin artıq regional və beynəlxalq iqtisadi əməkdaşlıq platformasına çevrildiyini nümayiş etdirir. Burada müzakirə olunan perspektiv planlar və layihələr Qarabağın yalnız milli deyil, həm də beynəlxalq iqtisadi sistemə inteqrasiyasını sürətləndirə bilər.

Bakıda təşkil olunan biznes-forum isə siyasi iradənin iqtisadi müstəviyə transferinin konkret mexanizmidir. İkitərəfli ticarət dövriyyəsinin mülayim səviyyədən daha yüksək mərhələyə keçirilməsi üçün qarşılıqlı sərmayələrin təşviqi, birgə istehsalın qurulması və biznes subyektləri arasında birbaşa əlaqələrin genişləndirilməsi əsas prioritet kimi müəyyənləşdirilir. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, informasiya mübadiləsinin sistemli təşkili şirkətlərin qərarvermə prosesini sürətləndirəcək və real investisiya layihələrinin sayını artıracaq. Bu yanaşma Azərbaycan iqtisadi modelinin, yəni dövlət və özəl sektor sinerjisinin xarici tərəfdaşlıqlara münasibətdə də tətbiq olunduğunu göstərir.

Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq, xüsusilə birbaşa uçuşların bərpası və ya genişləndirilməsi məsələsi də diqqət çəkən məqamlardandır. Qlobal aviasiya sektorunda müşahidə olunan müəyyən çətinliklər fonunda Azərbaycanın bu sahədə dayanıqlılığı əlavə üstünlük kimi təqdim olunur. Bu, ölkənin regionda nəqliyyat qovşağı rolunu gücləndirməklə yanaşı, Baltik istiqamətində də yeni kommunikasiya imkanları açır”.

Azər Kərimlinin sözlərinə görə, humanitar və təhsil sahəsində əməkdaşlıq isə münasibətlərin yumşaq güc komponentini formalaşdırır. Latviyada təhsil alan 450-dən çox azərbaycanlı tələbə iki ölkə arasında gələcək əlaqələrin sosial bazasını formalaşdırır. Bu, yalnız akademik mübadilə deyil, həm də mədəni və intellektual inteqrasiyaya uzunmüddətli investisiyadır:

“Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi yer tutan məsələlərdən biri də regional təhlükəsizlik və sülh gündəliyidir. Azərbaycan ilə Ermənistan arasında formalaşmaqda olan de-fakto sülh mühiti, iqtisadi və humanitar təmasların bərpası və qarşılıqlı etimadın tədricən qurulması region üçün yeni geosiyasi reallıq yaradır. Bu kontekstdə Azərbaycanın təqdim etdiyi model beynəlxalq hüquqa əsaslanan, siyasi iradə və strateji baxış üzərində qurulan sülh konsepsiyası daha geniş coğrafiyalar üçün də nümunə kimi təqdim olunur. Bu yanaşma münaqişələrin sonsuz dövriliyindən imtina edib, nəticəyönümlü diplomatiyanın üstünlüyünü ön plana çıxarır.

Eyni zamanda, liderlər arasında formalaşmış şəxsi münasibətlər də dövlətlərarası əlaqələrin dərinləşməsində mühüm rol oynayır. Uzun illərə söykənən qarşılıqlı etimad siyasi dialoqu daha çevik və effektiv edir, qərarların qəbulunu sürətləndirir və əməkdaşlığın institusional çərçivəsini daha da möhkəmləndirir.

Bütün bu amillər fonunda 22 aprel 2026-cı il tarixli səfər Azərbaycan-Latviya münasibətlərinin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Bu münasibətlər artıq yalnız ikitərəfli formatla məhdudlaşmır, Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında strateji körpü rolunu oynayır. Azərbaycan isə bu prosesdə təşəbbüskar və istiqamətverici aktor kimi çıxış edərək həm regional sabitliyin, həm də beynəlxalq əməkdaşlığın güclənməsinə töhfə verir”.