100 yaşdan çox yaşayan insanlar üzərində aparılan uzunmüddətli araşdırma göstərib ki, 100 il və daha artıq yaşamağın vahid resepti yoxdur. Bununla belə, uzunömürlü insanları birləşdirən bir sıra ümumi amillər müəyyən edilib.
Qayanrinfo xəbər verir ki, “ScienceAlert”in yazdığına görə, Qahirədəki Amerika Universitetinin farmakoloqu Şayma İbrahimin rəhbərlik etdiyi tədqiqat qrupu son 55 il ərzində dərc olunmuş, uzunömürlülərə və 110 yaşdan yuxarı yaşayan insanlara həsr edilmiş 124 elmi araşdırmanı təhlil edib.
Alimlər belə nəticəyə gəliblər ki, “möcüzəvi uzunömürlülük formulu” mövcud deyil. Onların fikrincə, 100 ildən artıq ömür sürmək genetika, həyat tərzi, sağlamlıq vəziyyəti, sosial mühit və müəyyən qədər də şansın birgə təsirinin nəticəsidir.
Tədqiqat müəllifləri bildirirlər ki, uzunömürlü insanların ortaq sirri yoxdur. Əksinə, onlar həyat boyu sağlamlığa müsbət təsir göstərən kiçik üstünlükləri tədricən toplayırlar.
Uzunömürlülük geni varmı?
Araşdırma çərçivəsində alimlər 105 yaşdan yuxarı şəxslərə və 110 yaşı keçmiş superuzunömürlülərə dair elmi işləri qiymətləndiriblər. Onlar həm bioloji xüsusiyyətləri, həm də həyat tərzini araşdırıblar.
Nəticələr göstərib ki, uzunömürlü insanlarda DNT-nin bərpa mexanizmləri daha səmərəli işləyir, mitoxondrilərin vəziyyəti daha yaxşı olur, iltihabi proseslər daha effektiv tənzimlənir və maddələr mübadiləsinin bəzi xüsusiyyətləri yaşla bağlı xəstəliklərdən qorunmağa kömək edə bilər.
Bununla yanaşı, alimlər vurğulayıblar ki, vahid “uzunömürlülük geni” yoxdur. Onların sözlərinə görə, ömür uzunluğu çoxsaylı genetik variantların birgə təsiri ilə müəyyən olunur. Hər bir genetik xüsusiyyət ayrıca cüzi təsir göstərsə də, birlikdə yaşama müddətini əhəmiyyətli dərəcədə artıra bilər.
Uzunömürlü insanlar necə qidalanır və yaşayırlar?
Araşdırmaya görə, uzunömürlü insanların əksəriyyəti əsasən bitki mənşəli qidalarla zəngin rasiona üstünlük veriblər. Onlar gündəlik həyatlarında gəzinti, bağçılıq və ev işləri kimi fiziki fəaliyyətlə müntəzəm məşğul olublar, siqaret çəkməyiblər və güclü ailə, dostluq və sosial münasibətlər saxlayıblar.
Bundan əlavə, bu insanların əksəriyyətində psixoloji dayanıqlıq, nikbinlik və aşağı narahatlıq səviyyəsi müşahidə olunub.
Tədqiqatın maraqlı nəticələrindən biri də odur ki, uzunömürlü insanların hamısı xəstəliklərdən tam uzaq olmayıblar. Lakin onların bir çoxunda yaşla bağlı ciddi xəstəliklər orta göstəricidən xeyli gec inkişaf edib. Alimlər bu fenomeni “xəstəliklərin sıxışdırılması” adlandırırlar. Bununla yanaşı, uzun illər müxtəlif xəstəliklərlə yaşayan, lakin yenə də çox yüksək yaşa çatan insanlar da olub.
Alimlərin yekun qənaətinə görə, müntəzəm fiziki aktivlik, balanslaşdırılmış qidalanma, siqaretdən imtina və güclü sosial əlaqələrin qorunması uzun və sağlam ömür sürmək istəyənlər üçün ən etibarlı tövsiyələr olaraq qalır.
Sonxeber.az
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Yoğun bağırsaq xərçənginin qarşısını necə almaq olar? – VİDEO
Baku TV-nin “Baku Med” verilişinin yeni buraxılışında yoğun bağırsaq xərçəngi barədə müzakirə aparılıb. Yoğun bağırsaq xərçəngi nədir?. İrsi meyillilik xəstəliyin yaranma riskini artırırmı?. Qidalanma yoğun bağırsaq xərçənginə necə təsir edir?. Bütün poliplər təhlükəlidirmi?. Gənclərdə yoğu
11 iyul
Bakıda yayıldığı iddia olunan qulaqdibi xəstəliyi ilə bağlı rəsmi açıqlama
Son günlər sosial şəbəkələrdə Bakı şəhərində epidemik parotit (qulaqdibi) xəstəliyinin geniş yayıldığı ilə bağlı paylaşımlar yayılır. xəbər verir ki, bu barədə Səhiyyə Nazirliyi məlumat yayıb. Nazirlikdən bildirilib ki, həmin məlumatlar mövcud epidemioloji vəziyyəti əks etdirmir. Bildirilib ki, hazırd
11 iyul
40 yaşdan sonra həyatınızı xilas edəcək dörd tibbi test
Kardioloqlar bildirirlər ki, ürəyin işemik xəstəliyi qadınlar arasında süd vəzi xərçəngindən təxminən iki dəfə çox ölümə səbəb olur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, buna baxmayaraq, bir çox qadın ilk xəbərdaredici əlamətləri ya görməzlikdən gəlir, ya da onları adi yorğunluqla əlaqələndirir
12 iyul
Gündüz yatmaq üçün ən yaxşı vaxt açıqlanıb
“Günorta yeməyindən sonra yatmaq üçün ən uyğun vaxt saat 13:00-15:00 aralığıdır”. Ölkə.az “EatingWell” nəşrinə istinadla xəbər verir ki, bu barədə dietoloq və nutrisioloq Daniyel Smayli danışıb. Onun sözlərinə görə, bu saatlarda orqanizmdə təbii enerji azalması baş verir. Buna gör
15 iyul
Süd orqanizm üçün düşündüyünüzdən daha faydalıdır -ARAŞDIRMA
İnək südü, hətta kalsium və vitaminlərlə zənginləşdirilmiş bitki mənşəli alternativlərlə müqayisədə belə, orqanizm üçün daha faydalı ola bilər. Bu nəticə Avstraliyanın Edit Kouen Universitetinin alimlərinin apardığı elmi icmalda yer alıb. xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri “Critical Reviews i
28 iyun
Qarpızın zəhərli olub-olmadığını yoxlamaq üçün su və yod testi
Qarpızın tərkibində artıq nitratların olduğunu su və yodla aparılan iki test göstərə bilər. Lakin nitrat səviyyəsini gözlə dəqiq müəyyən etmək mümkün deyil, ona görə də nitrat testerindən istifadə etmək ən yaxşısıdır. -a istinadla xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı kənd təsərrüfatı elmləri doktoru, dosen
4 iyul
Beyin şişlərinə qarşı yeni peyvənd xəstələrə ümid verir
Almaniyada aparılan tədqiqatda beyin şişlərinə qarşı vaksinasiya olunan xəstələrin 66 faizi səkkiz il sonra sağ qalıb. Peyvəndin məqsədi şişin təkrar yaranmasının qarşısını almaqdır. Beyin şişlərinin müalicəsi çətindir, çünki onların əməliyyatla tam götürülməsi çox nadir hallarda mümkün olur. Xəstələr
8 iyul
Mənbə: Sonxeber.az
