Avstriya Elmlər Akademiyası ilə əlaqəli CeMM Molekulyar Tibb Tədqiqat Mərkəzi və Vyana Universitetinin alimləri insan orqanlarının eyni sürətlə qocalmadığını müəyyən ediblər.
“Qafqazinfo” xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri “Nature Medicine” jurnalında dərc olunub.
Tədqiqatçılar toxuma nümunələrinin mikroskopik görüntülərindən orqanların bioloji yaşını müəyyənləşdirmək üçün süni intellekt əsaslı “toxuma saatları” hazırlayıblar.
Alimlər Genotip-Toxuma İfadəsi Layihəsi (GTEx) çərçivəsində 983 insandan götürülmüş 40 müxtəlif toxuma növünə aid 25 mindən çox yüksək keyfiyyətli rəqəmsal görüntünü təhlil ediblər. Kompüter görmə modellərinin köməyi ilə toxumaların strukturunda yaşla bağlı dəyişikliklər araşdırılıb.
Nəticədə hazırlanmış “toxuma saatları” orqanların bioloji yaşını orta hesabla 4,9 illik xəta ilə proqnozlaşdırıb.
Tədqiqat göstərib ki, ağciyərlər, böyrəklər, mədəaltı vəzi və böyrəküstü vəzilər bəzi hallarda 20-40 yaş aralığından etibarən erkən qocalma əlamətləri göstərə bilər. Digər toxumalarda isə yaşlanma prosesi fərqli şəkildə inkişaf edir.
Uşaqlıq toxumasında da nəzərəçarpacaq dəyişikliklər aşkarlanıb. Xüsusilə menopauza dövründə bu toxumada yaşlanma əlamətlərinin daha aydın olduğu müəyyən edilib.
Alimlər həmçinin böyrək çatışmazlığının bir neçə toxumada qocalma prosesini sürətləndirə bildiyini, diabetin isə xüsusilə mədəaltı vəzinin bioloji yaşlanması ilə əlaqəli olduğunu müəyyənləşdiriblər.
Tədqiqatın diqqətçəkən nəticələrindən biri də qan nümunələri əsasında orqanların bioloji yaşını təxmin edə bilən modellərin hazırlanmasıdır. Alimlər toxumalarda müşahidə olunan yaşlanma göstəricilərini qandakı biomarkerlərlə əlaqələndirərək bu nəticəyə nail olublar.
Bu qan əsaslı göstəricilərin Alzheimer xəstəliyi, Kron xəstəliyi, kistik fibroz, vaskulit, diabet və insult kimi xəstəliklərlə əlaqəli yaşlanma nümunələrini müəyyən edə bildiyi ortaya çıxıb.
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, gələcəkdə bu texnologiya adi qan analizlərindən istifadə etməklə ayrı-ayrı orqanların sağlamlığını və xəstəliklərin inkişafını izləməyə imkan verə bilər.
Sonxeber.az
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Yayda hər şey yemək olmaz
Yay mövsümünün gəlişi ilə hava temperaturunun yüksəlməsi orqanizmin maye tələbatını artırır və qidalanma vərdişlərinə təsir edir. Axşam.az xəbər verir ki, dietoloq yay aylarında ağır və yağlı qidalardan uzaq durmağı tövsiyə edib. Qış aylarında daha çox üstünlük verilən yüksək kalorili yeməklərin əvəzin
16 avqust
Dişləri saraldan qidalar açıqlandı: Siyahıda gözlənilməz məhsullar var
Stomatoloq Karla Fornas rasiondakı müəyyən qida məhsulları səbəbindən diş minasının sarala biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. -ın xəbərinə görə, bu barədə o, “El Confidencial” nəşrinə müsahibəsində danışıb. Karla Fornasın sözlərinə görə, qəhvə, çay və tütün adətən dişlərin ağlığını itirməsini
23 avqust
Ürək-damar xəstəliklərinin hansı siqnalları var? – VİDEO
Baku TV-nin “Baku Med” verilişinin yeni buraxılışında ürək-damar xəstəlikləri barədə müzakirə aparılıb. Ürək-damar xəstəliklərinin əsas risk faktorları hansılardır? Yüksək təzyiq ürək sağlamlığı üçün niyə təhlükəlidir? Xolesterinin yüksək olması damarlara necə təsir edir? Siqaret və elektro
15 avqust
Axşam saat 6-dan sonra yemək sağlamlığa zərərlidir: Mif, yoxsa həqiqət?
Dünyada milyonlarla insan axşam saat 6-dan sonra yeməyin artıq çəkiyə səbəb olub-olmadığını düşünür. Bu məsələ xüsusilə gec saatlara qədər işləyən insanlar üçün aktualdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bəziləri orqanizmə zərər vermək qorxusundan acqarına yatmağa üstünlük verir. Lakin alimlər bildirirlə
24 avqust
Sadəcə bir günəş yanığı sağlamlığınızı həmişəlik dəyişdirə bilər
Alimlər müəyyən ediblər ki, güclü günəş yanıqları skuamöz hüceyrəli dəri xərçənginin (yastıhüceyrəli karsinoma) yaranma riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır, uşaqlıqda baş verən yanıqlar isə xüsusilə təhlükəlidir. bildirir ki, bununla bağlı tədqiqatın nəticələri “JAMA Dermatology” jurnalınd
19 avqust
Dəridəki ağrısız ləkə – “Qara yara” barədə BİLMƏDİKLƏRİMİZ
Heyvanlardan insanlara keçən və vaxtında müalicə edilmədikdə ağır nəticələrə səbəb ola bilən qara yara xəstəliyi yenidən diqqət mərkəzinə gəlib. Xüsusilə heyvandarlıqla məşğul olanlar, qəssablar, baytarlar və mənşəyi bilinməyən ət məhsullarından istifadə edənlər təhlükə qarşısında qala bilərlər. Bə
16 avqust
Hər gün yumurta yeməyin təhlükəsi: alimlər nə tapdılar?
Mütəxəssislər həddindən artıq yumurta yeməyin sağlamlıq üçün gizli risklər yarada biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər. xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, sağlam insanların əksəriyyəti orqanizmə zərər vermədən həftədə yeddi yumurtaya qədər yeyə bilər. Lakin diabetdən əziyyət çəkən insanlard
16 avqust
Süzmə, yoxsa pətək balı? – Bunu alın
Bal alarkən bir çox insan süzmə və pətək balı arasında seçim etməkdə çətinlik çəkir. Görünüşləri fərqli olsa da, onların əsas qida dəyəri bir-birinə yaxındır. Pətək balı arıların hazırladığı mum hüceyrələrində saxlanılır və pətəkdən ayrılmadan satışa çıxarılır. Süzmə bal isə həmin pətəklərdən santrifü
22 avqust
Mənbə: Sonxeber.az
