Səhər yeməyini buraxmaq, xüsusilə səhərlər iştaha olmadıqda, zərərsiz vərdiş kimi görünə bilər. Lakin bu vərdiş günün qalan hissəsində orqanizmin qidaya reaksiyasına təsir göstərə bilər.
Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə “Verywell Health” yazır.
Səhər yeməyi yeyilmədikdə orqanizm sadəcə həmin kaloriləri “qənaət etmir”. Daha sonra qəbul edilən karbohidratlara qarşı həssaslıq arta bilər və nəticədə nahar və ya şam yeməyindən sonra qanda şəkərin səviyyəsi daha çox yüksələ bilər.
Bu, qismən “ikinci qida qəbulu effekti” adlanan mexanizmlə əlaqəlidir. Günün əvvəlində qida qəbulu orqanizmə növbəti yemək zamanı qlükozanı daha yaxşı mənimsəməyə kömək edir. Səhər yeməyi buraxıldıqda bu üstünlük itir və növbəti yeməkdən sonra qanda şəkərin səviyyəsində artım daha güclü ola bilər.
2025-ci ildə aparılan araşdırmanın nəticələrinə görə, səhər yeməyini buraxan insanlarda növbəti qida qəbulundan sonra qanda şəkərin səviyyəsi daha çox yüksələ bilər. Həmçinin sərbəst yağ turşularının səviyyəsi arta bilər ki, bu da qlükozanın mənimsənilməsini çətinləşdirə bilər. Qlükoza səviyyəsində daha kəskin dalğalanmalar yorğunluğu və qidaya olan istəyi artıra bilər.
Qaraciyər daha çox qlükoza ifraz edir
Səhərlər orqanizm enerji səviyyəsini qorumaq üçün qaraciyərdəki qlükoza ehtiyatlarını təbii şəkildə qana buraxır. Amerika Diabet Assosiasiyasının məlumatına görə, səhər yeməyi buraxıldıqda bu proses daha uzun müddət davam edə bilər. Qida qəbul edilmədikdə insulin səviyyəsi aşağı qalır və buna görə də qlükozanın qana buraxılması davam edə bilər.
Nəticədə heç bir qida qəbul edilməsə belə, acqarına və ya səhərin ortasında qanda şəkərin səviyyəsi daha yüksək ola bilər. Bu təsir insulin müqaviməti olan insanlarda daha nəzərəçarpan ola bilər. İnsulin müqaviməti zamanı hüceyrələr insulinə daha zəif reaksiya verir.
Səhər yeməyini buraxmaq enerji azalmasına səbəb ola bilər
Bəzi insanlar səhər yeməyini buraxdıqdan sonra əvvəlcə özlərini daha diqqətli və enerjili hiss edə bilərlər. Lakin səhər irəlilədikcə qanda şəkərin səviyyəsi azala və ya dalğalana bilər ki, bu da enerji azalmasına səbəb olur. Bu hal çox vaxt hormonal dəyişikliklər və qida qəbulunun gecikməsi ilə əlaqələndirilir.
Səhərlər kortizolun səviyyəsi daha yüksək olur və bu hormon qanda şəkərin səviyyəsini müvəqqəti olaraq artıra bilər. Kortizolun səviyyəsi azaldıqda enerji də azala bilər. Qida qəbulunun buraxılması günün sonrakı saatlarında həddindən artıq yemək ehtimalını da artıra bilər.
İnsulinə həssaslığın dəyişməsi
Günün əvvəlində qida qəbulu daha yaxşı insulin həssaslığı ilə əlaqələndirilir. İlk qida qəbulunu gecikdirdikdə orqanizmin daha sonra karbohidratlarla mübarizə aparmaq qabiliyyəti zəifləyə bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, gündəlik kalorilərin böyük hissəsinin axşam gec saatlarda deyil, günün birinci yarısında qəbul edilməsi qanda şəkərin daha yaxşı idarə olunması və onun yüksək səviyyədə qalma müddətinin qısalması ilə əlaqəlidir.
İnsulin sirkad ritmlər, yəni orqanizmin daxili bioloji saatı səbəbindən, adətən günün əvvəlində daha effektiv fəaliyyət göstərir. Səhər yeməyini buraxmaq bu təbii üstünlüyü zəiflədə bilər.
Səhər yeməyini buraxmaq aclığı artıra bilər
Səhər yeməyini buraxmaq həmişə aclıq hissini azaltmır. Əksinə, iştahanı stimullaşdıran hormonların səviyyəsini artıra və günün sonrakı saatlarında balanslı qida seçimini çətinləşdirə bilər.
Beləliklə, insanın günün birinci yarısında az yeməsi, daha sonra isə həddindən artıq qida qəbul etməsi ilə nəticələnən dövr yarana bilər. Qida qəbulu buraxıldıqda aclıq hormonu olan qrelinin səviyyəsi arta, həmçinin sürətli enerji verən, məsələn, rafinə edilmiş karbohidratlara meyl güclənə bilər. Günün sonrakı saatlarında böyük porsiyalar qanda şəkərin daha kəskin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.
Hamı eyni cür reaksiya vermir
İnsanların səhər yeməyini buraxmağa reaksiyası eyni olmur. Bəzi insanlar ilk qida qəbulunu daha gec etmələrinə baxmayaraq özlərini normal hiss edə bilərlər. Xüsusilə gün ərzində qidalanma balanslı olduqda bu, problem yaratmaya bilər.
Bununla belə, qanda şəkərin səviyyəsində pozuntular diabet və ya prediabet, insulin müqaviməti, metabolik sindromu olan, yaxud əvvəllər qanda şəkərin kəskin dəyişməsi müşahidə edilən insanlarda daha çox yarana bilər. Qida qəbulunu buraxdıqdan sonra həddindən artıq yeməyə meyilli şəxslərdə də risk daha yüksək ola bilər.
Əsas məsələ nə yediyinizdir
Səhər yeməyi yeyirsinizsə, ilk qida qəbulunun tərkibi də vacibdir. Balanslaşdırılmış səhər yeməyi qanda şəkərin səviyyəsini sabitləşdirməyə kömək edə bilər.
Səhər yeməyinə yumurta, yunan yoqurtu, kəsmik, hinduşka kolbasası və ya zülalla zəngin smuzi kimi yağsız zülal mənbələri əlavə etmək tövsiyə olunur. Həmçinin tam taxıllı məhsullardan, meyvə və tərəvəzlərdən alınan lif, eləcə də karbohidratların faydalı yağlar və ya zülalla birlikdə qəbul edilməsi əhəmiyyətlidir.
Sonxeber.az
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Süzmə, yoxsa pətək balı? – Bunu alın
Bal alarkən bir çox insan süzmə və pətək balı arasında seçim etməkdə çətinlik çəkir. Görünüşləri fərqli olsa da, onların əsas qida dəyəri bir-birinə yaxındır. Pətək balı arıların hazırladığı mum hüceyrələrində saxlanılır və pətəkdən ayrılmadan satışa çıxarılır. Süzmə bal isə həmin pətəklərdən santrifü
22 avqust
Çia toxumu faydalıdır, yoxsa ziyan?
Son illərdə sağlam qidalanmanın məşhur məhsullarından birinə çevrilən çia toxumu lif, zülal, omeqa-3 yağ turşuları, kalsium, maqnezium və digər faydalı qida maddələri ilə zəngindir. xəbər verir ki, bu səbəbdən onu salatlara, yoqurta, smuzilərə və müxtəlif səhər yeməklərinə əlavə edirlər. Bəs çia toxum
18 avqust
100 yaşdan çox yaşamağın sirri açıldı
100 yaşdan çox yaşayan insanlarla bağlı araşdırma alimlərə sağlam qocalmanın mexanizmləri barədə yeni detallar verib. Yaponiyanın Osaka Universitetinin tədqiqatçıları uzunömürlü insanlarda daha çox rast gəlinən nadir immun hüceyrəsi müəyyən ediblər. “Qafqazinfo” xəbər verir ki, “Cell Reports"
26 avqust
Dişləri saraldan qidalar açıqlandı: Siyahıda gözlənilməz məhsullar var
Stomatoloq Karla Fornas rasiondakı müəyyən qida məhsulları səbəbindən diş minasının sarala biləcəyi barədə xəbərdarlıq edib. -ın xəbərinə görə, bu barədə o, “El Confidencial” nəşrinə müsahibəsində danışıb. Karla Fornasın sözlərinə görə, qəhvə, çay və tütün adətən dişlərin ağlığını itirməsini
23 avqust
Axşam saat 6-dan sonra yemək sağlamlığa zərərlidir: Mif, yoxsa həqiqət?
Dünyada milyonlarla insan axşam saat 6-dan sonra yeməyin artıq çəkiyə səbəb olub-olmadığını düşünür. Bu məsələ xüsusilə gec saatlara qədər işləyən insanlar üçün aktualdır. Qaynarinfo xəbər verir ki, bəziləri orqanizmə zərər vermək qorxusundan acqarına yatmağa üstünlük verir. Lakin alimlər bildirirlə
24 avqust
Həkimdən HƏYƏCAN TƏBİLİ: Bağırsaq xərçəngi gəncləşir
Azərbaycanda bağırsaq xərçəngi ilə mübarizədə ən böyük problem təkcə gec diaqnoz deyil. Bunun arxasında maarifləndirmənin kifayət qədər olmaması, insanların ilk simptomları ciddiyə almaması, həkimə gec müraciət etməsi və sosial məsuliyyətin aşağı olması dayanır. Son illər dünyada həkimləri və alimlər
23 avqust
Diyetoloqlar 50 yaşdan sonra əzələlər üçün vacib qida maddəsini açıqladı
50 yaşdan sonra əzələ kütləsini və gücünü qorumaq üçün yalnız kifayət qədər zülal qəbul etmək kifayət deyil. Diyetoloqların fikrincə, bu dövrdə D vitamini də mühüm rol oynayır. O, əzələ toxumasının formalaşması və bərpasında, əzələlərin normal fəaliyyətində və fiziki yüklənmədən sonra bərpa prosesind
24 avqust
Kimlər aclığa dözə bilmir? – Həkimdən məsləhət
Maqnezium çatışmazlığı və qanda şəkəri aşağı olan qadınlar qısa müddətli aclığa belə dözməkdə çətinlik çəkirlər. Onlarda daha tez zəiflik və qıcıqlanma, əsəbilik yaranır. xəbər verir ki, bunu məşhur endokrinoloq Natalya Tananakina bildirib. O qeyd edib ki, bədənləri enerji mənbəyi kimi qlükozanı yağ
17 avqust
Mənbə: Sonxeber.az
